Çekiş Nedir ve Neden Ölçülür
Çekiş direnci, puroyu ağzınızla çektiğinizde duyduğunuz direncin adıdır ve oturum boyunca yaşanan keyfin önemli kısmını etkiler. Rahat çekişte duman kolayca gelir, ama ağzı doldurup taşmaz ve dili bastırmaz, ve bu his oturumun başından sonuna kadar bozulmazsa puro hakkıyla işini görür. Sıkı çekişte emmek zorlaşır, gevşek çekişte ise duman gereğinden hızlı dolar ve aroma ezilir. Bir örnek verirsek sıkı çekişli robusto puro kısa formuyla direnci kolayca sınatır, toro puro yanma testi ise geniş gövdesi dolayısıyla serin ve geniş bir akış sunar, yani ağız dumanla bunalmadan aromayı seçmeye olanak sağlar. İki puro yan yana konduğunda aradaki ayrım hemen görülür. Bu yüzden ilk birkaç çekişe dikkat etmek ve hissi aklınızda tutmak yerinde olur, ve bu fark yalnızca boyutla açıklanmaz, sarım biçimi ile yaprak kalınlığı da rol oynar. Tat tarafı de hava akışıyla doğrudan bağlantılıdır, çünkü hava gelmeyince aromanın açılması de yavaşlar. Kısacası çekişi anlamak, puroyu rahat değerlendirmenin ilk adımıdır, çünkü burada asıl mesele sayılardan çok damakta kalan denge hissidir.
Sıkı Çekişin Belirtileri ve Nedenleri
Sıkı çekişin en bariz belirtisi, çeneyi zorlayan ve dumanı ancak az az getiremeyen emme hareketidir. Böyle bir durumda duman kısılır, tat sönükleşir ve yanma ucu kızışır, ve bu tablo tek başına puroyu başarısız kılmaz, fakat özenli bir inceleme ister. Nedeni çoğunlukla dolgunun gereğinden yoğun basılmasıdır, bazen de yaprakların hatalı yerleşmesidir. Bir örnek olarak choix supreme çekişi nasıl gibi sıkı sarımlı bir yapıda direnç riski artar; el rey demi tasse ise kısa boyuyla nispeten rahat bir akış göstermeye meyillidir, ve bu ısınma sert bir tat ekler, dengeli bir puroyu bile olduğundan sert yansıtır. Nem ayrıca direnci büyütür, nedeni şu ki nemli yaprak şişerek hava yolunu daraltır. Bu sebeple sıkı çekişe çabuk karar vermek yerine öncelikle nem dengesine göz atın, çünkü dış görünüşe ve elle yoklamaya dayanmak genellikle işe yaramaz. Daha sonra kesimi ve dinlenme süresini sorgulayın, çünkü ufak bir ayar sık sık işe yarar. Tek başına sıkılık her zaman üretim hatası sayılmaz, ve sabırsızlık ettiğinizde basit bir direnç ciddi bir hata gibi hissedilebilir.
Boşluklu Dolgunun Etkisi
Gevşek çekişte duman neredeyse kendiliğinden gelir, ama bu rahat bir işaret olmaz çünkü puroyu beklenenden erken eritir. Puro gereğinden erken tükenir, duman sert bir yapıya dönüşür ve tat zayıf gelir, ve bu hız kutudaki adetleri beklediğinizden çabuk bitirir, oturumu da yarım bırakır. Nedeni sık sık dolgudaki boşluklardır, yani tütünün yeterince basılmamasıdır. El rey grand marshall geniş çapına rağmen hava akışının eşit kalmasını arayan bir harman; kon tiki çekişi nasıl ise kutudaki adetlerin birbirine denk düşmesi yönüyle incelenen bir seçenektir, bu tabloda yapılacak en iyi hamle ısıyı makul tutmaktır. Gevşeklik fark belirdiğinde çekişleri aralamak ısıyı düşürmeye yardımcı olur. Ucu nazikçe sıkıştırmak da bazen iş görür, fakat dolgu gerçekten boşsa sorun değişmez, nem durumu birlikte sorgulanmalıdır, çünkü kuruluk gevşekliği çoğu zaman artırır. O zaman kutudaki diğer adetleri denemek daha doğrudur. Bu yüzden aşırı rahat çekiş, tek başına kaliteli içim göstergesi değildir, bu sebeple aynı kutudan çıkan adetler arasında bile küçük sapmalar görülmesi olağandır.
Puroyu Yakmadan Sınamak
Kuru çekiş testi, puroyu kestikten sonra alevsiz nazikçe çekip direnci yoklamaktır. Bu sırada hava kolayca ilerlerse durum yerindedir, yani puro yakılmaya uygundur, ve bu küçük hamle sonradan doğacak hayal kırıklıklarını epey törpüler. Hiç hava geçmiyorsa puro dardır; gereğinden çok akarsa açık sayılır. Sıkı çekişli taínos puro gibi yumuşak bir onluk kutu için bu deneme kolaydır; sedir kakao templarios puro ise sedir ve kakao tonları öne çıkan bir puro olarak aynı kontrole uygundur, ve doğru yapıldığında puroya hiçbir iz vermez, merak eden herkes için basittir. Kuru tat de bu testte kısmen okunur ve ateşlenince alınacak tadın önizlemesini verir. Puroda hoş olmayan bir ses varsa başlamadan evvel bırakmak daha iyidir, ama ilk izlenim doğru çıksa bile yakıldıktan sonra tablo değişebilir. Testi birkaç saniyelik tutmak yeterlidir, zira uzun süre çekmek ağza tükürük taşır. Sonucu aklınızda tutmak ileride kıyas sağlar, ve bu alışkanlık deneyimli içicilerin birçoğunda görülür, yeni başlayanlar için de yararlı bir öğrenme yoludur.
Kesim Şeklinin Çekişe Etkisi
Kesim şekli çekişi yakından şekillendirir, çünkü dumanın geçiş yolu tam olarak kesimle oluşur. Fazla yüzeysel bir kesim hava yolunu dar bırakır, çok geniş bir kesim ise kapağı dağıtır ve dumanı gereksiz arttırır, ve böylece ağza giren duman hacmi ayarlanabilir, tat da çok daha temiz açılır. Düz bıçaklı kesim pek çok vitolada iş görür, V biçimli ise ince formlarda işe yarar. Sıkı çekişli w.i.h. 20 gibi iri bir kutu ile yumuşak krema fonseca cadetes gibi yumuşak bir ürün farklı kesim tercihleri isteyebilir, ve ince purolarda bu ayrıntı çok daha öne çıkar, çünkü küçük bir hata hava yolunu anında bozar. Bilenmiş bir alet kapağı dağıtmaz. Künt bıçaklar ise örtü yaprağını sıkıştırarak çekişi aksatır, ama her puro için aynı kesim uygun olmaz, deneyim yavaş yavaş en uygun ayarı belirler. Kesimi kapağın çoğunu aşmayacak derinlikte yapmak işe yarar. Şüphe durumunda başta sığ kesip sonra lazımsa genişletin, çünkü kesilen parçayı geri koymak mümkün olmaz, ve bu ölçü puroyu kurtarır, sonraki denemeler için de pay sağlar.
Nemin Puro Direncine Etkisi
Nem, çekişin en belirleyici etkenlerinden olarak görülür, çünkü tütün yaprağı ortamdaki neme göre genişler. Çok nemli bir puro şişer, hava yolu kısılır ve çekiş güçleşir, ve bu ölçüm küçük bir araçla kolaydır, zamanla oldukça fayda sağlar. Çok kuru puro ise çatlar, çekiş hafifler ve hızlı yanar. Cristales kavanoz yanma testi gibi kavanozda gelen adetler nem açısından dikkatli saklanmalıdır; sıkı çekişli cristales onluk ise onluk kutusuyla dengeyi kolayca sabitler, ve bu durum içim sırasında çok daha keskin bir duman getirir. İdeal nem oranı çoğunlukla yüzde yetmiş dolayındadır. Bu denge çekişi tutarlı bırakır ve farklı günlerde içilen adetler arasındaki ayrımı küçültür, ve bu fark yalnızca bir iki puroda değil, aynı kutuda hatta hissedilir. Nem ölçer kullanmak tahmin yürütmekten belirgin biçimde sağlamdır. Puroyu kutusundan alıp hemen yakmak yerine bir iki süre bırakmak de faydalıdır, ama acele etmeden dinlendirmek sıklıkla en iyi yoldur. Düzenli denemelerde doğru nem düzeni, çekişin yıl boyunca benzer kalmasını kolaylaştırır.
Boy ve Kalınlık Farkı
Vitola ve kalınlık çekişin karakterini şekillendirir, bu yüzden iki farklı purodan aynı direnci beklemek adil sayılmaz. Kalın formlu puro çoğunlukla belirgin biçimde daha serin bir hava yolu verir, ince olanlar ise biraz daha dirençli olabilir, ve bu ayrıntı seçim yaparken çoğu zaman ihmal olur, oysa deneyimi büyük ölçüde etkiler. İnce gövdeli tek cristales ince yapısı nedeniyle çekişi yüklemez; toprak saman decimos beşli ise çok ince çubuklarıyla kısa vakitte biter. Uzun ve hacimli vitolalarda duman geç bir yol yaptığı için nispeten serin akar, ve yanma süresi de çapa ve boya paralel olarak değişir. Bu yüzden direnç beklentisini boya ve çapa bağlı olarak kurmak doğrudur. İnce çubukta hafif sıkılık beklenen karşılanır, çünkü ince kesitlerde hava ve duman daha az boşluk bulabilir. Geniş çapta ise aynı sıkılık çok daha sorunlu kabul edilir. Puroları aynı çıtayla tartmamak gerekir, ve karşılaştırma yaparken aynı boy, çap ve nem koşullarını korumak yorumları çok daha güvenilir kılar. Son olarak çap ve boy birlikte düşünüldüğünde, beklentiyi makul tutmak basitleşir.
Yanarken Hava Akışını Dengelemek
Yakma yöntemi çekiş duygusunu şekillendirebilir, çünkü ateşin ilk dakikalarda nasıl yayıldığı sonraki yanışı şekillendirir. Alevi puroya temas ettirmeden çevirerek ön ısıtmak dengeli yanmayı kolaylaştırır, ve bu sabır isteyen hazırlık sonradan çıkabilecek sorunların büyük kısmını ortadan kaldırır. Eksik yakış tünel doğurur, tünel de çekişi bozar. Minutos puro ne kadar rahat kısa boyuyla kolayca ateşlenir; tekli minutos yanma testi ise tek geldiği için yakış denemesi çalışmaya müsaittir, ve aynı düzen her vitolada küçük ayarlarla tekrarlanabilir. Çekişleri otuz saniye aralarla yapmak ısıyı makul tutar. Sönen purolarda nazikçe üfleyip bir daha tutuşturmak genellikle yeter, ama rüzgârlı ortamlarda bu denge zorlaşır, daha sık müdahale gerektirir. Külü erken silkelemek yerine doğal kopmaya izin vermek sıcaklığı dengede sabitler. Tünel derinleşirse ucu biraz yeniden ısıtmak kenarları toparlamak için yeter, çünkü bunaltıcı bir içim çoğu zaman dikkatsiz bir yakıştan doğar. Tüm bu ayrıntılar birlikte gelince seans baştan sona rahat ilerler ve aroma çeşitliliği daha net ortaya çıkar, özellikle uzun oturumlarda bu fark iyice ortaya çıkar.
Sıkı ve Gevşeği Dengelemek
Sıkı çekişi düzeltmek için ince bir çubukla ucuna nazikçe kanal oluşturmak işe yarar, ama çok sert inmek içi çökertebilir. Gevşek durumda ise çekişleri yavaşlatmak ve ucu nazikçe sıkıştırmak işe yarar, ve böylece bir sonraki kutu için epey doğru bir karar yapmak kolaylaşır. Hediye seti yanma testi gibi karışık setler farklı harmanları tek kutuda tanıtır; gurkha blue sampler pack ise yumuşak harmanları yan yana getirerek çekiş kıyası için fırsat yaratır. Aynı kutuda iki farklı direnç düzeyi görmek şaşırtıcı değildir, ve tatlımsı harmanların pek çoğunda direnç daha hafif seyreder. Bu değişkenlik genellikle sarım ve dolgu farkından kaynaklanır. Sorunlu adedi ayrıca ayırıp kalan çubukları denemek daha akıllıcadır, ve bu farklılık puro değerlendirirken başvurulabilecek en açık kaynaklardan sayılır. Sabırla ilerlemek çoğu durumu toparlar. Özetle doğru kutu seçimi, içicinin alışkanlığına da göredir, ve kendi eşiğinizi öğrenmek sonraki denemeleri oldukça hızlandırır. Bu sıralamayı hemen her kutuda tekrarlamak, sonunda ne tür akışın damağınıza denk düştüğünü öğretir, üstelik bu yaklaşım ucuz ve uygulaması kolay.
Puro Seçiminde Çekişi Puanlamak
İdeal çekiş çok sıkı da çok gevşek de olmayan ılımlı bir aralıktır, ama bu noktanın tam yeri kişiden kişiye ayrışır. Her puroya çekiş açısından puan biçerek izlemek zamanla net bir örüntü çıkarır, ve bu yaklaşım yalnızca puro seçerken değil, saklama düzenini kurarken de yol gösterir. Bourbon collection ne kadar rahat vanilya ve karamel çizgisiyle dengeli bir seyir sağlar; sıkı çekişli grand rothschild ise geniş gövdesiyle bol duman geçişi kurar. İki puroyu yan yana denemek çekişin nasıl değiştiğini anlatır, ve kısa notlar bile aylar sonra hangi purolara yeniden dönüldüğünü açıklar. Nihayetinde sıkı ya da gevşek çekiş tek bir ölçüyle değil, nem, sarım, kesim ve yakış türünden etkenlerin birleşimiyle yorumlanmalıdır. Bu bakış acele kararları azaltır, ama tek bir oturuma bakarak acele bir hüküm vermek yanıltıcı olur. Notlarınız çoğaldıkça beğeninize denk direnç düzeyi ayrıca belirginleşir. Böylece her oturum bir gelecekteki örnek olarak işler, ve denge arayışı, sonunda kişinin kendi damak zevkine uygun bir düzen oturtmasıyla biter.